Δευτέρα, 27 Φεβρουαρίου 2017

Έξοδος από την ΟΝΕ για νέα οικονομική πολιτική

Στις 19 Φεβρουαρίου η Καθημερινή δημοσίευσε παρέμβαση δεκατεσσάρων Ελλήνων πανεπιστημιακών οικονομολόγων, με τίτλο: «Το Grexit παραμένει καταστροφικό για την Ελλάδα». Ο τόνος τους ήταν αυστηρός, αλλά η πληροφόρησή τους για τα επιχειρήματα της άλλης πλευράς μάλλον ανύπαρκτη. Παρ’ όλα αυτά, μας διαβεβαίωσαν ότι οι καταστροφές που θα συμβούν, αν η χώρα φύγει από την ΟΝΕ, θα είναι απερίγραπτες. Είναι όντως έτσι;

Η επιμονή των οικονομολόγων στην πλευρά της προσφοράς

Η ουσία της παρέμβασης των δεκατεσσάρων έγκειται στην αντιμετώπιση της οξείας κρίσης της ελληνικής οικονομίας εντός Ευρωζώνης: «Χρειαζόμαστε έξοδο από αυτή τη μαύρη τρύπα [της ατέλειωτης λιτότητας]. Αυτό απαιτεί αλλαγή πλεύσης και μεταρρυθμίσεις μέσα στο ευρώ, όχι Grexit. Εκτός ευρώ και χωρίς την πίεση των θεσμών, οι αναγκαίες μεταρρυθμίσεις δεν θα γίνουν ποτέ.»

Οι «αναγκαίες μεταρρυθμίσεις», οι οποίες «είναι απαραίτητες ανεξάρτητα από το τι νόμισμα θα έχουμε», έχουν ως εξής: «το άνοιγμα των κλειστών επαγγελμάτων, η δραστική μείωση της γραφειοκρατίας ιδιαίτερα στο μέτωπο των επενδύσεων, η ιδιωτικοποίηση τομέων της οικονομίας όπου το κράτος απέτυχε […] η εφαρμογή των νόμων και [η] απονομή της δικαιοσύνης».

Ξαφνιάζει η βαθιά και ταυτόχρονη πίστη και στο ευρώ και στη νεοφιλελεύθερη «μεταρρυθμιστική» πανάκεια. Γνήσιοι νεοφιλελεύθεροι οικονομολόγοι, όπως ο Μίλτον Φρίντμαν, ο Άλαν Γουόλτερς, ο Μάρτιν Φέλντσταϊν, έχουν ασκήσει καταλυτική κριτική στην ΟΝΕ, ήδη από τη δεκαετία του 1990. Δεν συμφωνούμε με τη γενικότερη προσέγγισή τους, αλλά δεν μπορούμε να παραγνωρίσουμε ότι στο συγκεκριμένο ζήτημα αποδείχθηκαν προφητικοί.

Η παρέμβαση των δεκατεσσάρων επικεντρώνεται αποκλειστικά στην πλευρά της προσφοράς της ελληνικής οικονομίας. Ακόμη περισσότερο, θεωρούν ότι η πατρίδα τους είναι ανίκανη να προχωρήσει μόνη της στις απαιτούμενες, κατά τους ίδιους, «μεταρρυθμίσεις». Χρειάζεται η εποπτεία των ξένων και το θεσμικό πλαίσιο της ΟΝΕ.

Οι «μεταρρυθμίσεις» που προτείνουν δεν είναι πειστικές. Η βαθύτερη αδυναμία της παρέμβασής τους όμως, είναι ότι οι προτάσεις οικονομικής πολιτικής δεν πρέπει να αναλύονται μόνο με όρους προσφοράς, αλλά και ζήτησης. Ο Μάρσαλ τόνιζε ότι «το ψαλίδι κόβει μόνο και με τις δύο λεπίδες». Δεν είχε άδικο.

Παρασκευή, 24 Φεβρουαρίου 2017

Η αποτυχία της Ευρωζώνης. Προτάσεις Οικονομικής Πολιτικής για την ανάκαμψη της Ελλάδας.


Στις αρχές του 2010, η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Νομισματική Ένωση (ΟΝΕ) εισήλθε σε μια περίοδο κρίσης που υπέσκαψε την ύπαρξή της αλλά και την ύπαρξη της ίδιας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η αναταραχή αυτή αποτελεί συνέχεια της παγκόσμιας κρίσης του 2007-9 που ξέσπασε αρχικά στο χρηματοπιστωτικό σύστημα των ΗΠΑ, και η οποία υποχώρησε σταδιακά στις ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο και σε άλλα μέρη του κόσμου, μετά από αποφασιστικές κρατικές παρεμβάσεις που στόχευσαν, πρώτα και κύρια, στην προστασία των χρηματοπιστωτικών συμφερόντων.

Στην Ευρώπη όμως, η κρίση απέκτησε καταστροφικό χαρακτήρα και διάρκεια λόγω της δυσλειτουργικής ΟΝΕ. Στο τέλος του 2016 η Ευρωπαϊκή κρίση παραμένει ουσιαστικά ανεπίλυτη. Από τη σύστασή της, η δομή της ΟΝΕ ήταν ανεπαρκής και το μέλλον της επισφαλές. Αποτελεί μια ιστορική αποτυχία και είναι εμφανές πως δεν μπορούν να γίνουν πολλά, σε θεσμικό ή πολιτικό επίπεδο, ώστε να διασωθεί. Ακόμα χειρότερα, η κρίση και οι πολιτικές αντιμετώπισής της έχουν υπονομεύσει την ίδια την ΕΕ.

Ακολουθεί περίληψη της μελέτης του ΕΔΕΚΟΠ σχετικά με το αδιέξοδο της Ευρωζώνης, την αναπτυξιακή πολιτική που απαιτείται στην Ελλάδα και την προοπτική εξόδου από τη νομισματική ένωση. Το πλήρες κείμενο της μελέτης, η οποία δημοσιεύθηκε με τη υποστήριξη του Ιδρύματος Ρόζα Λούξεμπουργκ, είναι διαθέσιμο στην ελληνική και στην αγγλική γλώσσα.

Δευτέρα, 20 Φεβρουαρίου 2017

Μια νέα κατεύθυνση για την Ελλάδα

Με απροσδόκητα μεγάλη προσέλευση φίλων και υποστηρικτών πραγματοποιήθηκε η παρουσίαση της μελέτης του Ευρωπαϊκού Δικτύου Ερευνών Κοινωνικής και Οικονομικής Πολιτικής,​ ανοίγοντας -και με σκληρή επιστημονική τεκμηρίωση πλέον- τη συζήτηση για τη νέα κατεύθυνση για την Ελλάδα και την προοπτική μιας συνολικής αναμόρφωσης της οικονομικής και κοινωνικής πολιτικής. Αν ο ελληνικός λαός τη γνωρίσει και την πιστέψει, τότε η μελέτη αυτή μπορεί να αποτελέσει την πυξίδα της πολιτικής δράσης. Ακολουθεί η ομιλία μου στην εκδήλωση παρουσίασης της μελέτης του ΕΔΕΚΟΠ για την αποτυχία της Ευρωζώνης και τη νέα κατεύθυνση για την Ελλάδα.


"Μου έκανε εντύπωση ότι ο ΣΕΒ λίγο μετά τη δημοσιοποίηση της μελέτης του ΕΔΕΚΟΠ από το Ίδρυμα Ρόζα Λούξεμπουργκ δήλωσε ότι η έξοδος από τη νομισματική ένωση είναι ανεπιθύμητη και ανέφικτη. Η έξοδος είναι απολύτως εφικτή. Είναι επίσης και επιθυμητή και απαραίτητη, όπως καταδεικνύει η μελέτη μας. Ποτέ δεν ισχυριστήκαμε ότι η έξοδος είναι μια εύκολη διαδικασία, αλλά είναι απολύτως εφικτή και μπορεί να γίνει ομαλά με σχετική προετοιμασία. Η έξοδος ανοίγει το δρόμο για την αλλαγή οικονομικής πολιτικής που χρειάζεται η χώρα. Απαιτείται όμως κοινωνική και εθνική συσπείρωση. Απαιτείται μια μετωπική συμπαράταξη με βάση τα λαϊκά και εργατικά στρώματα, τα οποία θα πρέπει να απαιτήσουν αυτό που πρέπει να γίνει για τη χώρα και να δείξουν ότι μπορούν να ηγηθούν στην κοινωνία. Τα ανώτερα στρώματα απέδειξαν ότι δεν δικαιούνται να ηγούνται της κοινωνίας. Δεν μπορείς να ηγείσαι της ελληνικής κοινωνίας όταν λες "θα κάνω ό,τι πει ο Γερμανός" ή "θα κάνω οτιδήποτε αρκεί να μη φύγω από το ευρώ"."